سلامت آنلاین

جراحی آرتروسکوپی زانو و مراقبت های پس از آن

جراحی آرتروسکوپی زانو و مراقبت های پس از آن
آرتروسکوپی یک درمان جراحی است که توسط متخصصین ارتوپدی در موارد مختلفی از آن استفاده می شود. آرتروسکوپی زانو روشی برای دیدن داخل مفصل است. Arthro به معنای مفصل و scopy به معنی دیدن می باشد. این وسیله امکان دیدن داخل زانو را فراهم می‌کند. جراح می‌تواند مشکلات زانو را تشخیص دهد و در صورت با استفاده از ابزاری کوچک داخل آرتروسکوپ، مشکل را رفع کند. آرتروسکوپ به عنوان وسیله ای برای تشخیص و درمان بیماری ها و اختلالات داخل مفصلی باعث بهبود عملکرد بیماران پس از عمل می شود و آسیب وارد به مفصل در عمل را کاهش می دهد.جراحی آرتروسکوپی زانو روز به روز فراگیرتر می‌شود چون معمولا دوره نقاهت کوتاهتری نسبت به روشهای دیگر دارد. این عمل معمولا کمتر از یک ساعت وقت می گیرد و اختلالات جدی معمولا ندارد. این مطلب شما را با این عمل جراحی بیشتر آشنا میکند.

جراحی آرتروسکوپی زانو؛ موارد استفاده

جراحی آرتروسکوپی زانو عمدتا در تشخیص مشکلات زیر سودمند است:
  • درد مداوم مفصل
  • صدمه به غضروف
  • شناور بودن بخشهایی از استخوان یا غضروف
  • تجمع مایع که باید تخلیه شود.

مزایای جراحی زانو به روش آرتروسکوپی

  • صدمه کمتر به بافت
  • زمان بهبود کمتر
  • بخیه کمتر
  • درد کمتر پس از عمل
  • خطر کمتر عفونت به دلیل انجام برشهای کوچکتر
نکته: البته آرتروسکوپی برای همه مناسب نیست. شواهد کمی وجود دارد که افراد مبتلا به بیماریهای تخریب یا پوکی استخوان می‌توانند از روش آرتروسکوپی زانو بهره‌‌مند شوند.

کاربردهای جراحی آرتروسکوپی

  1. مشکلاتی که برای درمان آنها می توان از آرتروسکوپی استفاده کرد:
  2. ترمیم یا خارج ساختن قسمتی از مینیسکی که دچار پارگی شده است.
  3. بازسازی لیگامان صلیبی (جلویی) ACL که دچار پارگی شده است.
  4. خارج ساختن قسمت هایی از غضروف مفصلی که آسیب دیده است.
  5. خارج ساختن تکه های از غضروف یا استخوان که در مفصل زانو رها هستند و باعث ایجادمشکل شده اند.
  6. خارج ساختن بافت سینوویالکه ملتهب و بیمار شده است.

آمادگی برای جراحی آرتروسکوپی زانو

  • بسیاری از پزشکان یک برنامه آماده سازی مناسب را به بیماران توصیه می‌کنند که معمولا شامل ورزشهای ملایم است. بیمار باید در مورد هر نوع داروی تجویز شده توسط پزشک و یا داروهای بدون نسخه را با وی در میان بگذارد.
  • شاید لازم باشد که قبل از قبل بعضی از داروها را قطع نماید. این امر حتی ممکن است شامل داروهای مسکن همچون ایبوپروفن هم باشد.
  • بیمار باید حداکثر 12 ساعت قبل از عمل، بخصوص اگر با بیهوشی کامل باشد، غذا خوردن را کنار بگذارد. پزشک باید به بیمار در مورد موادی که اجازه دارد بخورد یا بنوشد، اطلاع دهد.
  • بعضی از پزشکان داروی مسکن را تجویز می‌نمایند. بیمار باید این دارو را قبل از جراحی مصرف کند بنابراین برای دوره نقاهت آماده خواهد بود.

نحوه بیهوشی در عمل جراحی آرتروسکوپی

عمل آرتروسکوپی زانو می تواند تحت بیهوشی موضعی، ناحیه ای و عمومی انجام شود، در ادامه هر کدام این این بیهوشی ها توضیح داده می شود.
  • در بیهوشی موضعی، فقط زانوی شما بی حس می شود.
  • بیهوشی ناحیه ای، قسمت پایین تر از کمر بیمار را بی حس می کند.
  • بیهوشی عمومی، باعث می شود که بیمار کاملا بیهوش شود و کل عمل در خواب باشد.
متخصص بیهوشی به بیمار کمک می کند که در مورد مناسبترین روش بیهوشی تصمیم گیری کند. اگر شما بیهوشی موضعی یا ناحیه ای داشته باشید، ممکن است که بتوانید جراحی آرتروسکوپی زانو را از طریق صفحه نمایشگر، مشاهده کنید.

چگونگی انجام عمل جراحی آرتروسکوپی

  1. این عمل با چند برش کوچک در زانو شروع می‌شود. جراحان از یک پمپ استفاده می‌کنند تا محلول نمکی را در آن ناحیه فرو کنند.
  2. این کار زانو را باز خواهد کرد، و پزشکان راحت‌تر می‌توانند ببینید که چه می‌کنند. بعد از اینکه زانو باز شد، جراحان آرتروسکوپ را وارد می‌کنند. دوربین به جراحان اجازه می‌دهد تا بخش مورد جراحی را بررسی کنند و هر نوع مشکلی را مشخص کنند.
  3. آنها تشخیص خود را تایید می‌کنند و تصاویری تهیه می‌کنند. اگر مشکلی باشد که بتوان با آرتروسکوپی رفع کرد، جراحان ابزارهای کوچکی را از طریق آرتروسکوپ وارد می‌کنند و از آنها برای رفع معضل استفاده می‌کنند.
  4. بعد از اینکه مشکل رفع شد، جراحان ابزارها را برداشته از پمپ برای تخلیه سالین از زانو استفاده می‌کنند و برشها را بخیه می‌زنند. در اکثر مواقع، این جراحی کمتر از یک ساعت وقت می‌گیرد.

مراقبت‌های بعد از عمل جراحی آرتروسکوپی در بیمارستان

  • انتقال بیمار به ریکاوری بعد از عمل
  • مرخص کردن بیمار 1 تا 2 ساعت بعد از جراحی آرتروسکوپی
  • اطمینان از حضور همراه به منظور بازگرداندن بیمار به منزل
  • استفاده از کمپرس یخ چند بار در روز و هر بار به مدت 20 تا 30 دقیقه جهت به حداقل رساندن میزان درد و تورم
  • بالا نگه داشتن پا، تا 48 ساعت پس از عمل جراحی جهت کاهش درد و تورم
  • خشک نگه داشتن پانسمان
  • استفاده از عصا یا واکر بعد از آرتروسکوپی

مراقبت‌های بعد از جراحی آرتروسکوپی در منزل

پزشکان معمولا دستورات خاصی را قبل از مرخص شدن از بیمارستان به بیمار می‌دهند. آنها معمولا مسکنهای قوی یا ملایم را برای کنترل درد توصیه می‌کنند،در بعضی موارد نیز ممکن است مصرف آسپرین را برای کاهش خطر لخته خون توصیه کنند. زمان بهبودی می‌تواند متفاوت باشد. بیمار ممکن است فعالیت سبک خود را 1 تا 3 هفته بعد و فعالیت معمول زندگیش را 6 تا 8 هفته بعد از سر بگیرد.
بیمار در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید فورا به پزشک مراجعه کند:
  • تب و لرز
  • مشاهده قرمزی در اطراف زانو
  • درد مداوم و یا التهاب قابل توجه در زانو
  • افزایش درد درعضلات ساق پا

خطرات عمل جراحی آرتروسکوپی

آرتروسکوپی زانو هم همانند هر جراحی دیگری با خطراتی همراه است البته اختلالات جدی معمولا وجود ندارد. افزایش خطر عفونت و خونریزی شدید پس از جراحی وجود دارد.استفاده از بیهوشی نیز خطراتی دارد. در مورد بعضی از افراد، بیهوشی موجب واکنشهای آلرژیک یا دشواری در تنفس می‌شود. بعضی از خطرات خاص آرتروسکوپی زانو عبارتند از:
  • سفتی مزمن در زانو
  • صدمه تصادفی به بافتها و اعصاب
  • عفونت داخل زانو
  • خونریزی داخل مفاصل
  • لخته‌های خون
این عوارض شایع نیستند و اکثر افراد بدون هیچ مشکلی بهبود پیدا می‌کنند.

توانبخشی بعد از جراحی آرتروسکوپی

بهبودی بعد از عمل آرتروسکوپی سریعتر و بسیار راحت تر از دیگر روش های جراحی متداول است، با این وجود بیمار باید مراقبت هایی را بعد از جراحی آرتروسکوپی رعایت کند، از جمله اینکه زانو تا چند روز بعد از جراحی باید بالاتر از سطح قلب قرار گیرد پس بیمار باید دراز کشیده و پاها را بالا نگه دارد. استفاده از کمپرس یخ برای سرد کردن زانو می تواند مفید باشد. زانو پانسمان شده است و بیمار باید تعویض آن را طبق توصیه پزشک انجام دهد، همچنین پزشک تعیین می کند که بیمار چه موقع می تواند دوش بگیرد. بعد از چند روز پزشک ارتوپد بیمار را مجدداً ویزیت کرده و زانو را معاینه می کند.بیماران اغلب بعد از جراحی آرتروسکوپی باید تا مدتی از وسایلی مانند عصای زیر بغل استفاده کنند. مدت و نحوه استفاده توسط پزشک معالج تعیین می شود. زمان رانندگی را هم پزشک معالج با در نظر گرفتن فاکتورهایی مثل مشکل زانو، شدت درد و ناراحتی، داروهای استفاده شده توسط بیمار و توانایی بیمار در کنترل زانو تعیین می کند. در اغلب موارد بیماران می توانند پس از گذشت یک الی سه هفته رانندگی کنند. از داروهایی برای کاهش درد بعد از عمل استفاده می شود و ممکن است داروهایی برای کاهش احتمالی تشکیل لخته خون برای بیمار تجویز شود. یکی از مهمترین بخش های توانبخشی پس از جراحی آرتروسکوپی تقویت عضلات اطراف زانو و بدست آوردن دامنه حرکتی زانو است که این امر با انجام ورزش و حرکات اصلاحی و تحت نظر فیزیوتراپ انجام می شود.

حرکات اصلاحی و ورزش بعد از عمل آرتروسکوپی

برای بازگشت تحرک واستحکام به مفصل زانو بعد از جراحی آرتروسکوپی، اجرای منظم یک برنامه تمرینی بسیار مهم میباشد، می توان بخش های زیادی از این برنامه را با نظر پزشک در خانه انجام داد. در اکثر موارد به بیمار پیشنهاد می شود 20 تا 30 دقیقه 2 تا 3 بار در روز تمرینات انجام شود. برنامه ورزشی باید به درستی انجام شود، تمرینات کم موثر نیست وتمرینات زیاد از حد نیز ضرر دارد.چنانچه درد داشتید تمرین نکنید و با پزشک خود مشورت کنید.چنانچه تعداد تمرین را بالا بردید و با درد مواجه شدید از تمرین کردن خودداری کنید، تا زمانیکه درد برطرف شود. از زانوها مراقبت کرده و آنرا سرد نگهدارید. با باند (کشی) به نحوی که پزشک می گوید، آنرا پیچیده و پا را بالاتر از سطح بدن قرار دهید .

برنامه ورزشی ساده بعد از عمل آرتروسکوپی

تقویت کننده عضلات خم کننده زانو (همسترینگ)
در این تمرین زانو نباید تکان بخورد. روی زمین بنشینید و یا دراز بکشید، پاها زاویه داشته باشند، تقریباً 10 درج زانو را خم کنید. پاشنه ها را زمین فشار دهید و همزمان عضلات پشت ران را منقبض کنید، این حالت را 5 ثانیه حفظ کنید، سپس پاها را شل کنید. این تمرین را 10 مرتبه تکرار کنید .


تقویت عضلات چهار سر ران
روی شکم دراز بکشید، حوله ای را گرد کنید و زیر قوزک پای که تحت جراحی قرار گرفته است، قرار دهید. قوزک پا را به حوله فشار دهید، پایتان باید تا حدً امکان کشیده باشد، به مدت 5 ثانیه در این حالت بمانید. سپس عضلات پا را شل کنید، این تمرین را 10 مرتبه تکرار کنید . توجه داشته باشید این حرکت ورزشی بعد از انجام آرتروسکوپی زانو نباید با درد همراه باشد و در صورت وجود درد بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید .


بلند کردن پای کشیده در حالت دراز کش
به پشت دراز بکشید، کف پای سالم را روی زمین قرار دهید(زانوی سالم خم شود)، پای عمل شده کاملاً کشیده روی زمین . پای کشیده شده را حدود 15 سانت از روی زمین بلند کنید (بیش از این مقدار پا بالا نرود) 5 ثانیه در این حالت بمانید. حال بحالت پلکانی هر مرتبه 3 سانت بالا و مکث دوباره 3 سانت بالا و مکث (3 بار این کار را انجام دهید.) دوباره به حالت اول برگردید. 10 مرتبه این تمرین را تکرار کنید .


تقویت عضلات باسن
به پشت دراز کشیده، کف پاها را روی زمین  قرار داده و سپس عضلات باسن را منقبض کنید، این حالت را برای مدت 5 ثانیه نگهدارید. تمرین را 10 مرتبه تکرار کنید .


پای کشیده را بلند کنید درحالت ایستاده
صاف بایستید (چنانچه نیاز باشدف برای حفظ تعادل با دست بجائی تکیه دهید) به آرامی پای عمل شده را بالا برده و سپس به آرامی بحالت اول برگردید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید .


ورزش های پیشرفته بعد از عمل آرتروسکوپی

دراز کردن زانو در حالت درازکش
به پشت بخوابید، حوله ای تا شده را زیر پای عمل شده قرار دهید. حوله را به زمین فشار داده و 5 ثانیه این حالت را حفظ کنید  و سپس بحالت اولیه برگردید، این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید. بعد از جراحی آرتروسکوپی تنها در صورتی که این حرکات باعث درد نشوند، آنها را انجام دهید .


زانو زدن در کنار صندلی
با دو دست پشتی یک صندلی را گرفته، ناف را بداخل بکشید (شکم را منقبض کنید)، زانوها کمی خم (زانوها از انگشتان پا جلوتر نرود). 5-10 ثانیه این حالت را حفظ کنید، سپس به حالت اولیه برگردید . زانو ها نباید بیشتر از 90 درجه خم شوند. کمی استراحت کرده و دوباره این جرکت را انجام دهید. 10 مرتبه باید این حرکت تکرار شود .


ران خم، روی یک پا
بایستید و دست ها را روی پشتی یک صندلی محکم تکیه دهید. زانوی پای سالم باید کمی خم باشد. برای تعادل بهتر میتوانید، پنجه پای خم شده (پای سالم) را روی زمین بگذارید. آهسته زانو  را کمی خم کنید، در این حالت پا را از زمین بلند نکنید؛ توجه داشته باشید که پا زیاد خم نباشد. آرام بحالت اولیه برگردید. استراحت کوتاهی داشته باشید و دوباره این حرکت را انجام دهید. 10 مرتبه این حرکت را تکرار کنید .


پله بالا
جلوی پله و یا یک چهارپایه کوچک که تقریبا 15 سانتیمتر ارتفاع دارند بایستید. با پای عمل شده از گله بالا بروید و با پای سالم به پایین برگردید. با قوی شدن پا و مفصل زانو، ارتفاع پله یا چهار پایه را زیاد کنید .


پله بالا از پهلو
از کنار، جلوی پله و یا یک چهار پایه با ارتفاع 15 سانتیمتر بایستید به نحوی که پای عمل شده کنار پله یا چهارپایه باشد، پای عمل شده را روی چهارپایه قرار داده و بالا بروید، سپس با پای سالم به پایین برگردید برگردید. با قوی شدن پا ومفصل زانو ارتفاع را زیاد کنید. 10 مرتبه این حرکت را تکرار 
کنید .


کشیدن زانو در حالت نشسته
روی یک صندلی بنشینید و پای عمل شده را روی صندلی دیگری که ارتفاع کمتری دارد، قرار دهید (بدون صندلی نیز می توانید این حرکت را انجام دهید) پا را کاملاً بکشید و 5 ثانیه این حالت را حفظ کنید، سپس خیلی آرام بحالت اول برگردید. 10 مرتبه این حرکت را تکرار کنید .


کشش و خم کردن زانو، در حالت دراز کش
به پشت خوابیده، کف پای سالم را روی زمین بگذارید. پای عمل شده را از مفصل ران خم کرده و زیر زانو را با دست ها گرفته و زانو را صاف کنید. تا در پایین زانو احساس کشش کنید. 5 ثانیه در این حالت بمانید، ضربه نزنید. استراحت کوتاهی داشته باشید و 10 بار تکرار کنید .


کشش زانو در حالت دراز کش
کنار چهار چوب در، ر به پشت روی زمین قرار بگیرید. کف پای سالم را روی زمین قرار دهید و پاشنه پای عمل شده را روی دیوار بگذارید. باسن را به دیوار نزدیک کرده و زانو را بکشید. وقتی کشش را زیر زانو احساس کردید 5 ثانیه این حالت را حفظ کنید. استراحت کرده و 10 مرتبه این حرکت را تکرار کنید. هر چه فاصه با دیوار کمتر باشد،کشش بیشتری را حس خواهید کرد. با پای دیگر نیز می توانید این حرکت را تکرار کنید .

کسب اطلاعات بیشتر ...

برای دریافت اطلاعات بیشتر یا تعیین نوبت ملاقات، فرم را تکمیل و ارسال کنید:
 برای به اشتراک گذاشتن این مطب در شبکه های اجتماعی از لینک های زیر استفاده کنید: